शीतलपाटीन्युज डटकम।
काठमाडौं । काठमाडौं उपत्यका ट्राफिक प्रहरी कार्यालय, रामशाहपथमा नेतृत्व परिवर्तन भएको छ। कार्यालय प्रमुखका रूपमा कार्यरत वरिष्ठ प्रहरी उपरीक्षक नवराज अधिकारीको सरुवा भई केन्द्रीय साइबर ब्यूरोमा पदस्थापन भएपछि उहाँलाई औपचारिक रूपमा बिदाइ गरिएको छ। उहाँको स्थानमा वरिष्ठ प्रहरी उपरीक्षक सुरेश काफ्लेले कार्यालय प्रमुखको जिम्मेवारी सम्हाल्नुभएको छ।

नेतृत्व हस्तान्तरणसँगै ट्राफिक व्यवस्थापनको क्षेत्रमा नयाँ अध्याय सुरु भएको छ। एकातिर आफ्नो कार्यकालमा चुनौतीपूर्ण परिस्थितिलाई अवसरमा बदल्दै ट्राफिक प्रहरी संगठनलाई पुनः व्यवस्थित बनाएका एसएसपी अधिकारीको योगदानको चर्चा भइरहेको छ भने अर्कोतर्फ बढ्दो सवारी चाप,ट्राफिक जाम र सडक व्यवस्थापनका जटिल समस्याबीच एसएसपी काफ्लेमाथि ठूलो जिम्मेवारी आएको छ।

चुनौतीपूर्ण समयमा नेतृत्व सम्हालेका अधिकारी-

एसएसपी नवराज अधिकारीले करिब एक वर्ष काठमाडौं उपत्यका ट्राफिक प्रहरी कार्यालयको नेतृत्व गर्नुभयो। उहाँले जिम्मेवारी सम्हालेको समय ट्राफिक प्रहरी संगठनका लागि अत्यन्त कठिन अवस्थाको समय थियो।जेनजी आन्दोलनका क्रममा ट्राफिक प्रहरी कार्यालयमा भएको आगजनी तथा तोडफोडका कारण कार्यालयको भौतिक संरचनामा ठूलो क्षति पुगेको थियो। आन्दोलनको क्रममा ट्राफिक कार्यालयमा आगो लगाइँदा महत्त्वपूर्ण कागजात,कार्यालय सामग्री,सञ्चार उपकरण,ट्राफिक व्यवस्थापनका साधन तथा प्रहरी पोशाकसमेत नष्ट भएका थिए। उक्त घटनाले ट्राफिक प्रहरीको कार्यसम्पादनमा मात्र होइन,संगठनको मनोबलमा समेत गम्भीर असर पारेको थियो।

त्यसबेला कतिपय ट्राफिक प्रहरीहरू आवश्यक पोशाक र उपकरणको अभावमा चप्पल लगाएर तथा सामान्य पोशाकमा सडकमा खटिनुपर्ने अवस्था सिर्जना भएको थियो। दैनिक ट्राफिक व्यवस्थापनदेखि दुर्घटना नियन्त्रण र जनसेवाका कार्यहरू प्रभावित भएका थिए।यस्तो कठिन परिस्थितिमा एसएसपी अधिकारीले नेतृत्व सम्हाल्दै संगठनलाई पुनः व्यवस्थित गर्ने अभियान सुरु गर्नुभयो। क्षतिग्रस्त संरचनाको पुनः व्यवस्थापन,आवश्यक सामग्रीको उपलब्धता,कर्मचारीको मनोबल वृद्धि तथा सेवा प्रवाहलाई नियमित बनाउने कार्यमा उहाँले विशेष ध्यान दिनुभएको थियो।

ट्राफिक प्रहरीको मनोबल उकास्न सफल-

संगठनभित्रको आत्मविश्वास पुनःस्थापित गर्नु एसएसपी अधिकारीका लागि सबैभन्दा ठूलो चुनौती थियो। आन्दोलनपछिको निराशा, असुरक्षा र अन्योलका बीच उहाँले ट्राफिक प्रहरीहरूलाई प्रेरित गर्दै पुनः उत्साहका साथ काममा फर्काउन सफल हुनुभयो।प्रहरी कर्मचारीसँग नियमित संवाद,कार्यस्थलको समस्या समाधान, आवश्यक स्रोत–साधनको व्यवस्थापन तथा नेतृत्वको प्रत्यक्ष सहभागिताले संगठनभित्र सकारात्मक वातावरण निर्माण भएको बताइन्छ।
ट्राफिक प्रहरीका अधिकारीहरूका अनुसार एसएसपी अधिकारीले केवल प्रशासनिक नेतृत्व मात्र गर्नुभएन,कठिन परिस्थितिमा आफ्ना कर्मचारीसँगै उभिएर काम गर्ने शैली अपनाउनुभयो। त्यसले कर्मचारीहरूमा आत्मविश्वास बढाउनुका साथै सेवाप्रतिको समर्पणलाई बलियो बनाएको थियो।

चोरी तथा हराएका सवारीसाधन खोजतलासमा उल्लेखनीय उपलब्धि-

एसएसपी अधिकारीको कार्यकालमा चोरी भएका तथा हराएका सवारीसाधनको खोजतलास अभियानले पनि उल्लेखनीय सफलता हासिल गरेको थियो। ट्राफिक प्रहरी र सम्बन्धित निकायबीचको समन्वयलाई प्रभावकारी बनाउँदै धेरै संख्यामा हराएका तथा चोरी भएका मोटरसाइकल,कार तथा अन्य सवारीसाधन फेला पारेर वास्तविक धनीलाई हस्तान्तरण गरिएको थियो। यस अभियानले पीडित नागरिकलाई राहत दिनुका साथै सवारी चोरी नियन्त्रणमा पनि सकारात्मक प्रभाव पारेको थियो। प्रभावकारी कार्यसम्पादनकै आधारमा काठमाडौं उपत्यका प्रहरी कार्यालय रानीपोखरीले समेत एसएसपी अधिकारीलाई सम्मान तथा पुरस्कृत गरेको थियो।उहाँको नेतृत्वमा ट्राफिक व्यवस्थापन,नियम कार्यान्वयन तथा जनचेतनामूलक कार्यक्रमहरूलाई पनि प्राथमिकता दिइएको थियो। विद्यालय,कलेज तथा विभिन्न संस्थासँग सहकार्य गर्दै ट्राफिक सचेतना कार्यक्रम सञ्चालन गरिएको थियो।

काठमाडौं उपत्यकाको ट्राफिक चुनौती-

काठमाडौं उपत्यका देशको संघीय राजधानी तथा सबैभन्दा बढी जनघनत्व भएको क्षेत्र हो। काठमाडौं,ललितपुर र भक्तपुर जिल्लामा दिनहुँ लाखौं सवारीसाधन सञ्चालन हुने गर्छन्। सीमित सडक संरचना,तीव्र शहरीकरण,अव्यवस्थित पार्किङ,सार्वजनिक यातायात व्यवस्थापनका समस्या तथा सडक विस्तारको सुस्त गतिका कारण ट्राफिक जाम यहाँको प्रमुख चुनौती बनेको छ।कार्यालयको तथ्यांकअनुसार प्रत्येक वर्ष उपत्यकामा नयाँ सवारीसाधन थपिने क्रम बढ्दो छ। तर सडक पूर्वाधार विस्तार त्यही अनुपातमा हुन नसक्दा ट्राफिक व्यवस्थापन झन् जटिल बन्दै गएको छ।विशेषगरी कार्यालय समय,विद्यालय खुल्ने र बन्द हुने समय,चाडपर्व तथा विशेष कार्यक्रमका बेला ट्राफिक चाप अत्यधिक हुने गरेको छ। यस्तो अवस्थामा ट्राफिक प्रहरीको भूमिका अत्यन्त महत्वपूर्ण हुने गर्दछ।

एसएसपी सुरेश काफ्लेमाथि ठूलो जिम्मेवारी-

नवनियुक्त कार्यालय प्रमुख एसएसपी सुरेश काफ्लेले अब यही चुनौतीपूर्ण जिम्मेवारी सम्हाल्नुभएको छ। ट्राफिक व्यवस्थापनलाई थप प्रभावकारी बनाउने,आधुनिक प्रविधिको प्रयोग बढाउने,सडक अनुशासन कायम गर्ने तथा ट्राफिक जाम न्यूनीकरण गर्ने मुख्य जिम्मेवारी उहाँको काँधमा आएको छ।प्रहरी संगठनभित्र अनुभवी अधिकृतका रूपमा परिचित काफ्लेबाट ट्राफिक व्यवस्थापनमा नयाँ सुधारात्मक कार्यक्रम ल्याइने अपेक्षा गरिएको छ। विशेषगरी डिजिटल प्रविधिको प्रयोग,स्मार्ट ट्राफिक व्यवस्थापन,सिसिटिभी निगरानीको विस्तार तथा नियम उल्लंघन नियन्त्रणमा प्रभावकारी कदम चालिने विश्वास गरिएको छ।
ट्राफिक विज्ञहरूका अनुसार उपत्यकाको ट्राफिक समस्या केवल प्रहरीको प्रयासबाट मात्र समाधान सम्भव छैन। सडक पूर्वाधार सुधार,सार्वजनिक यातायात व्यवस्थापन,नागरिकको ट्राफिक अनुशासन तथा सम्बन्धित निकायबीचको समन्वय पनि उत्तिकै आवश्यक छ। यद्यपि यी सबै पक्षलाई समन्वय गरेर प्रभावकारी नेतृत्व दिनुपर्ने चुनौती भने ट्राफिक प्रमुखकै हुन्छ।

सरुवाबारे भएको परिवर्तन-

यसअघि गृह मन्त्रालयले एसएसपी शान्तिराज कोइरालालाई काठमाडौं उपत्यका ट्राफिक प्रहरी कार्यालयको प्रमुखका रूपमा सरुवा गर्ने निर्णय गरेको थियो। तर इन्चार्ज पदमा कार्यरत कोइरालालाई अर्को इन्चार्ज पदमा पठाउने विषयमा प्रशासनिक जटिलता देखिएपछि उक्त निर्णय पुनर्विचार गरिएको बताइन्छ।
पछि मन्त्रालयले संशोधित निर्णय गर्दै एसएसपी सुरेश काफ्लेलाई ट्राफिक कार्यालयको नेतृत्वका लागि पठाएको हो। त्यससँगै काफ्लेले औपचारिक रूपमा जिम्मेवारी ग्रहण गर्नुभएको छ।

योगदानको सम्मान,सफलताको अपेक्षा-

एसएसपी नवराज अधिकारीको बिदाइसँगै ट्राफिक प्रहरी संगठनले एक सक्षम र संकट व्यवस्थापनमा सफल नेतृत्वलाई विदाइ गरेको छ। उहाँले कठिन परिस्थितिमा संगठनलाई पुनः लयमा फर्काएर सेवा प्रवाहलाई प्रभावकारी बनाएको योगदानलाई प्रहरी संगठनभित्र उच्च मूल्यांकन गरिएको छ।

त्यसैगरी नयाँ प्रमुख एसएसपी सुरेश काफ्लेसँग उपत्यकाको जटिल ट्राफिक व्यवस्थापनलाई थप व्यवस्थित,आधुनिक र नागरिकमैत्री बनाउने अपेक्षा गरिएको छ। राजधानीको ट्राफिक समस्या समाधान गर्न प्रभावकारी योजना,प्रविधिको प्रयोग र दृढ नेतृत्व आवश्यक रहेको अवस्थामा काफ्लेको कार्यकाललाई चासोका साथ हेरिएको छ।नेतृत्व परिवर्तनसँगै काठमाडौं उपत्यकाको ट्राफिक व्यवस्थापनमा नयाँ ऊर्जा,नयाँ दृष्टिकोण र सुधारका थप सम्भावनाहरू खुल्ने विश्वास गरिएको छ।
(नव जनप्रहारबाट साभार)