शीतलपाटीन्युज डटकम।

प्रहरी सेवामा क्रान्ति ल्याउने आईजी कार्कीको सन्देश:
“युनिफर्म होइन,यो जीवनशैली हो”

काठमाडौं। नेपाल प्रहरी संगठनभित्र सेवा,अनुशासन र व्यावसायिकताको नयाँ अध्याय सुरु गर्ने संकेत गर्दै प्रहरी महानिरीक्षक (आईजीपी) दानबहादुर कार्कीले “प्रभावकारी सेवा नै पहिलो प्राथमिकता” भएको स्पष्ट सन्देश दिएका छन्। उनले प्रहरी कर्मचारीहरूलाई नागरिकप्रति उत्तरदायी,अनुशासित र उच्च निष्ठाका साथ काम गर्न निर्देशन दिँदै प्रहरी सेवा केवल जागिर नभई “जीवनशैली” भएको धारणा सार्वजनिक गरे।

आईजीपी कार्कीको यो अभिव्यक्ति केवल नियमित प्रशासनिक निर्देशन नभई संगठनको कार्यशैली र सोचमै परिवर्तन ल्याउने रणनीतिक संकेतका रूपमा हेरिएको छ। उनले देशका विभिन्न तहमा कार्यरत प्रहरी कर्मचारीहरूलाई लक्षित गर्दै नागरिक सुरक्षालाई केन्द्रमा राखी सेवामुखी सोचका साथ काम गर्न आग्रह गरेका हुन् ।

आईजीपी कार्कीले भने,“प्रहरी सेवा मात्रै होइन, यो एउटा जीवनशैली पनि हो। सत्य,निष्ठा,सेवाभाव र सुरक्षाको प्रत्याभूत गर्न जोस र जाँगर चाहिन्छ।”उनको भनाइले प्रहरी संगठनलाई केवल कानुन कार्यान्वयन गर्ने निकायबाट सेवा–उन्मुख सामाजिक संस्थाको रूपमा रूपान्तरण गर्ने दृष्टिकोण झल्काउँछ। प्रहरी युनिफर्म लगाउनु केवल जिम्मेवारी होइन, समाजप्रति निरन्तर प्रतिबद्धताको संकेत भएको उनको धारणा छ।

गुणस्तरीय सेवा: प्रहरी सुधारको केन्द्रबिन्दु

आईजीपी कार्कीले “गुणस्तरीय सेवा” लाई आफ्नो नेतृत्वको पहिलो प्राथमिकता भनेका छन्। यसअन्तर्गत उनले तीन मुख्य विषयमा जोड दिएका छन्। व्यवहार,अनुशासन र आचरण सुधार,व्यावसायिक दक्षता अभिवृद्धि,उनका अनुसार प्रहरीप्रति जनविश्वास घट्नुको प्रमुख कारण सेवामा कमजोरी र व्यवहारगत समस्या हुन्।“हामीले कानुन पालना गराउने मात्र होइन,नागरिकको विश्वास जित्ने काम गर्नुपर्छ,”उनले स्पष्ट पारे।आईजीपी कार्कीले प्रहरीलाई “राज्यका प्रतिनिधि” भन्दै स्थानीय तहसम्म प्रभावकारी उपस्थिति सुनिश्चित गर्न निर्देशन दिएका छन्। उनले भने:

“नागरिकको सेवा र सुरक्षाका लागि राज्यका प्रतिनिधिका रूपमा गाउँ–गाउँमा प्रभावकारी काममा ध्यान दिनुस्।”यस सन्देशलाई ग्रामीण क्षेत्रमा अपराध नियन्त्रण,सामाजिक विवाद समाधान र समुदायसँग सहकार्य बढाउने रणनीतिका रूपमा हेरिएको छ।

प्रहरी आचरण सुधार:‘पहिले व्यवहार बदल्नुपर्छ’

स्रोतका अनुसार आईजीपी कार्कीले प्रहरी आन्तरिक मूल्यांकन प्रणाली कडा बनाउने तयारी गरेका छन्। सेवाग्राहीसँगको व्यवहार, ड्युटीमा अनुशासन र भ्रष्टाचारप्रति शून्य सहनशीलता अपनाइने संकेत दिइएको छ।उनी भन्छन्,“हामीले पहिला आफ्नो व्यवहार सुधार्नुपर्छ,त्यसपछि मात्र जनताबाट सम्मानको अपेक्षा गर्न सकिन्छ।”प्रहरी संगठनले कहिलेकाहीँ ‘कठोरता’ र ‘सेवाभाव’ बीच सन्तुलन मिलाउन नसक्दा आलोचना खेप्दै आएको छ। तर आईजीपी कार्कीले “सेवा र सुरक्षा एउटै सिक्काका दुई पाटा” भएको बताएका छन्। उनका अनुसार कठोरता कानुनका लागि आवश्यक भए पनि व्यवहार मानवीय हुनुपर्छ।

आईजीपी कार्कीले प्रहरी प्रशिक्षणलाई व्यवहारिक बनाउने, प्रविधिमैत्री बनाउने र मानव अधिकारसम्बन्धी ज्ञान अभिवृद्धि गर्ने योजना अघि सारेका छन्। आधुनिक अपराध,साइबर सुरक्षा, वित्तीय अपराधजस्ता चुनौती सामना गर्न दक्ष जनशक्ति आवश्यक रहेको उनको भनाइ छ।

प्रहरी वृत्तमा कार्कीको सन्देशलाई “मोराल बुस्टर” का रूपमा लिइएको छ। लामो समयदेखि संगठनभित्र सेवा–उन्मुख सुधारको चर्चा भए पनि नेतृत्वस्तरबाट स्पष्ट दिशानिर्देश कम देखिएको थियो।एक वरिष्ठ प्रहरी अधिकृतले नाम उल्लेख नगर्ने सर्तमा भने,“आईजीपीको सन्देशले संगठनमा नयाँ ऊर्जा दिएको छ। उहाँले प्रहरीलाई जनता नजिक लैजान चाहनुहुन्छ।”

सर्वसाधारणले भने सन्देशभन्दा व्यवहारमा सुधार देख्न चाहेका छन्। “भाषण त धेरै सुनेका छौं,अब थानामा जाँदा व्यवहार फरक हुनुपर्छ,”एक सेवाग्राहीले प्रतिक्रिया दिए।आईजीपी कार्कीको निर्देशनपछि समुदाय–प्रहरी साझेदारी कार्यक्रमलाई सक्रिय बनाउने तयारी भएको छ। विद्यालय,स्थानीय क्लब,आमा समूह र नागरिक समाजसँग सहकार्य बढाइने बताइएको छ।आईजीपी कार्कीले “निष्ठा” शब्द बारम्बार दोहोर्याएका छन्। उनका अनुसार निष्ठा बिना प्रहरी सेवा सफल हुन सक्दैन। उनले स्पष्ट पारे, “निष्ठा हरायो भने प्रहरी संगठन कमजोर हुन्छ,निष्ठा बलियो भयो भने जनता सुरक्षित हुन्छन्।”

आईजीपी दानबहादुर कार्कीको सन्देशले प्रहरी संगठनभित्र कार्यशैली मात्र होइन,मानसिकतामै परिवर्तन ल्याउने संकेत दिएको छ।“प्रहरी सेवा जीवनशैली हो”भन्ने अभिव्यक्तिले प्रहरीलाई जिम्मेवारीभन्दा माथि उठेर समाजप्रति नैतिक दायित्व पूरा गर्न प्रेरित गर्ने उद्देश्य देखिन्छ।अब चुनौती भनेको निर्देशनलाई व्यवहारमा रूपान्तरण गर्नु हो। यदि प्रहरी संगठनले नागरिकमैत्री सेवा,अनुशासन र निष्ठामा आधारित कार्यशैली लागू गर्न सफल भयो भने जनविश्वास बढ्ने मात्र होइन,प्रहरी–जनता सम्बन्ध नयाँ उचाइमा पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।
(नव जनप्रहारबाट साभार)