शीतलपाटीन्युज डटकम।
काठमाडौं। काठमाडौंमा रहेको अमेरिकी दूतावासको गोप्य सूचनाको आधारमा,अमेरिकाको डाइभर्सिटी भिसा (डीभी) कार्यक्रमका लागि नक्कली १२ कक्षाको प्रमाणपत्र बनाउने गिरोहका सात जनालाई नेपाल प्रहरीले पक्राउ गरेको छ। एक जना फरार रहेका छन्,जो भारत भागेको आशंका गरिएको छ।

यो घटना भिसा आवेदनमा बढ्दो धाँधलीको एउटा रोचक उदाहरण हो, जसले सपनाको अमेरिका पुग्ने नेपालीहरूको यात्रालाई जोखिममा पार्दै छ। तर यो कथा केवल अपराधको होइन, यो त सपना बेच्नेहरूको जाल र सत्यको खोजीको कथा पनि हो।

अमेरिकी दूतावास र नेपालको परराष्ट्र मन्त्रालयले भिसा प्रक्रियामा सही कागजात र सत्य जानकारी दिनुपर्ने सार्वजनिक सूचना जारी गरेका थिए। त्यसपछि यो घटना बाहिर आएको हो। गृह मन्त्रालयका प्रवक्ता आनन्द काफ्लेले भने,”फर्जी कागजातविरुद्ध हामी शून्य सहनशीलता अपनाउँछौं। यस्ता गतिविधिमा संलग्न जोकोहीलाई कानुनअनुसार कारबाही हुन्छ।”यो चेतावनीले हजारौं नेपालीहरूलाई सतर्क बनाएको छ, जसले विदेश जाने सपना देखिरहेका छन्।

घटनाको रोचक पृष्ठभूमि

नेपाल प्रहरीको अपराध अनुसन्धान विभागका प्रवक्ता प्रहरी उपरीक्षक रामेश्वर कार्कीका अनुसार,अमेरिकी दूतावासले डीभी विजेताहरूले पेस गरेका शैक्षिक प्रमाणपत्रहरूमा शंका व्यक्त गरेको थियो। “एउटा व्यक्तिले डीभी परेको बेला १२ कक्षा पास गरेको प्रमाणपत्र थिएन,तर पछि नक्कली मार्कशीट पेस गरे,” कार्कीले बताए। यो गिरोहले २ लाख ७५ हजार रुपैयाँ लिएर यस्ता फर्जी कागजात बनाउने गरेको खुलासा भएको छ।

अनुसन्धानमा पक्राउ परेकाहरूबाट रोचक तथ्यहरू बाहिर आएका छन्:

उनीहरूले नाम तोकेरै नक्कली प्रमाणपत्र बनाउँथे र अमेरिकी दूतावासले नै यो जाल फुटाएको थियो। अदालतले मङ्गलबार आठ दिनको म्याद थपेको छ,जसले थप रहस्य खोल्ने अपेक्षा गरिएको छ। कार्कीले भने,”यो केवल एउटा घटना होइन, विदेश जाने लोभमा पर्नेहरूको लागि चेतावनी हो।”

अमेरिकी चासो र नेपाली प्रतिक्रिया

अमेरिकी दूतावासले आफ्नो सामाजिक सञ्जालमा चेतावनी दिएको छ:”नक्कली कागजात पेस गरेमा भिसा अस्वीकृत मात्र होइन, सधैंका लागि अयोग्य ठहरिन सकिन्छ।” हालै अमेरिकी अधिकारीहरूले गृहमन्त्री ओमप्रकाश अर्यालसँग भेटेर यो जोखिमबारे छलफल गरेका थिए। यो भेटघाटले दुई देशबीचको सहकार्यलाई रोचक रूपमा उजागर गर्छ – एउटा सूचनाले पूरा गिरोह पक्राउ!

परराष्ट्र मन्त्रालयले पनि सूचना जारी गर्दै भनेको छ,”गलत कागजात पेस गरेमा भिसा अस्वीकृत हुनुका साथै नेपालको कानुनअनुसार फौजदारी मुद्दा चल्न सक्छ। बिचौलियाको प्रभावमा नपरी सही कागजात मात्र पेस गर्नुहोस्।”गृह मन्त्रालयले प्रहरी चारित्रिक प्रमाणपत्रमा पनि कडाइ गरेको छ,जसमा बारकोड, डिजिटल हस्ताक्षर र सरकारी छाप हुन्छ।”यो नक्कली बनाउन असम्भव छ,”प्रहरी प्रवक्ता प्रहरी नायब महानिरीक्षक अबिनारायण काफ्लेले भने।

तथ्यांकले भन्छ: धाँधली बढ्दो छ

यो वर्ष मात्र १५ वटा किर्ते मुद्दा दर्ता भएका छन्,जसमा विदेश जाने प्रयास मुख्य कारण छ। पाँच वर्षमा २९७ मुद्दा दर्ता भएका छन्,जसमा २३४ जना पक्राउ परेका छन्। काफ्लेले भने, “विदेश गएपछि जाँच हुँदैन भन्ने गलत धारणा छ,तर दूतावासहरूले हरेक कागजात जाँच्छन्।”महान्यायाधिवक्ताको कार्यालयका अनुसार,१९८ मुद्दा अदालतमा विचाराधीन छन्, जसमा ६१४ प्रतिवादी छन्।

मुलुकी अपराध संहिता २०७४ को दफा २७६ अनुसार, सरकारी लिखत किर्ते गर्नेलाई ७ वर्ष कैद र ७० हजार जरिवाना हुन्छ। राष्ट्रपति प्रमाणित लिखतमा १० वर्ष र १ लाख जरिवाना लाग्छ। यो कानुनले धाँधलीलाई कडा सजाय दिन्छ,जसले अपराधीलाई रोक्न मद्दत गर्छ।

अमेरिकी नीतिका प्रभावहरू

यो घटना अमेरिकी आप्रवासन नीतिका परिवर्तनसँग जोडिएको छ:

फेब्रुअरी ४, २०२६: नेपाली भिसा र ग्रीनकार्ड रद्द हुने चेतावनीका दुई कारण।
जनवरी १७, २०२६: नेपालसहित ७५ देशका लागि आप्रवासी भिसा नदिने निर्णय।
डिसेम्बर ११, २०२५: १० लाख डलर तिरेर स्थायी बसोबास दिने ‘ट्रम्प गोल्ड कार्ड’।
नोभेम्बर २८, २०२५: ‘तेस्रो विश्व’ देशबाट आप्रवासनमा स्थायी रोकको टिप्पणी।

यी नीतिहरूले नेपालीहरूको अमेरिका सपनालाई चुनौती दिइरहेका छन्,तर सही बाटोबाट जाँदा सफलता सम्भव छ। तीन वर्षअघि रुमेनियाको भिसाका लागि नक्कली राहदानी बोकेर विमानस्थलबाट पक्राउ परेको घटना पनि सम्झन लायक छ।

यो कथा सपनाको हो,तर धाँधलीको होइन। सही कागजात र मेहनतले मात्र अमेरिका पुग्न सकिन्छ। यदि तपाईंलाई शंका लाग्यो भने,प्रहरीलाई सूचना दिनुहोस् – यो तपाईंको सपनालाई बचाउने तरिका हो।