शीतलपाटीन्युज डटकम।
रुपेश काफ्ले।
लण्डन। सजिला र कलनचल्तिको भाषामा हाम्रा संस्कृति र परम्परा बुझने कोसिस गरम हैत।

अधिक मास वा मलमास वा पुरुषोत्तम महिना जेठ ३ गतेदेखि असार १ गतेसम्म परेको छ। हिन्दु पात्रो अनुसार करिब प्रत्येक तीन वर्षमा अतिरिक्त दिनहरू ख्पटियए एउटा अतिरिक्त महिना हुन पुग्छ जसलाई “अधिक मास” भनिन्छ। “मास” भनेको महिना हो र “अधिक” भनेको बढी। यस महिनालाई शुभ कार्यका लागि उपयुक्त नमानिएकाले मल जस्तो मास भएको ले “मलमास” भन्ने गरिएको हो। पछि यस महिना केहि शुभ कार्य नहुने भएको ले भगवान् Vishnu ले take over  लिनु भएकोले यस महिनालाई आफ्नो नामसँग जोडेर “पुरुषोत्तम मास” बनाएको धार्मिक विश्वास पाइन्छ। जस्ले गर्दा भगवान Vishnu को अलि बढि चर्चा यस महिनामा हुने गर्दछ ।

यस महिनामा विवाह,व्रतबन्ध,गुन्युचोली जस्ता शुभ कार्य सामान्यतया नगर्नु राम्रो मानिन्छ। अत्यावश्यक परेमा जानकार वा ज्योतिषसँग तिथि हेरेर कम दोषयुक्त समय छानेर गर्न सकिन्छ। नयाँ पद बहाल हुने, हवन गर्ने.वा नयाँ ठूलो कामको सुरुवात पनि सकेसम्म नगर्न भनिएको छ।

कतैकतै विवाह भएको नयाँ जोडी सँगै बस्न नहुने भन्ने misconception पनि सुनिन्छ,तर मुख्य रूपमा family planning नगर्न सुझाइने परम्परा बढी सुनिन्छ। नियमित दाम्पत्य जीवनलाई पूर्ण रूपमा निषेध गरिएको स्पष्ट धार्मिक आधार भने धेरै ठाउँमा पाइँदैन।

त्यस्तै, यो पुरा भए यो गर्छु जस्लाई भाकल भनिन्छ सजिलै केहि नगरी पुरा भएमा भने पनि भाकल परिपुर्तिको लाई postponed गर्ने चलन छ। सप्ताह, पुराण वा नयाँ तीर्थयात्रा सुरु नगर्न भनिए पनि पहिलेदेखि गइरहेको तिर्थ यात्रा भने गर्न मिल्ने मान्यता छ।

तर दैनिक पूजा,बिहान बेलुकी धूप,दीप,अगरबत्ती बाल्ने,जप, पाठ, दान,भजन,कीर्तन जस्ता नियमित धार्मिक कार्य भने गर्न मिल्छ र अझ पुण्यदायी मानिन्छ।